Halny

Komentarze 0
2008-02-12 20:00:00
Halny to suchy, często silny i porywisty wiatr fenowy (górski), który każdego roku wyrządza spore szkody w drzewostanie tatrzańskim, głównie świerkowym, ze wględu na płytkie korzenie. Halny znany jest również z tego, że "pożera" śnieg, który pod wpływem porywów ciepłego i suchego wiatru w dolinach paruje, a wysoko w górach spada w postaci lawin. Halny pojawia się najczęściej zimą oraz późną jesienią i wczesną wiosną. Wieje zwykle około 2 dni, ale w lutym 1951 roku...

Halny to suchy, często silny i porywisty wiatr fenowy (górski), który każdego roku wyrządza spore szkody w drzewostanie tatrzańskim, głównie świerkowym, ze wględu na płytkie korzenie. Halny znany jest również z tego, że "pożera" śnieg, który pod wpływem porywów ciepłego i suchego wiatru w dolinach paruje, a wysoko w górach spada w postaci lawin

Halny pojawia się najczęściej zimą oraz późną jesienią i wczesną wiosną. Wieje zwykle około 2 dni, ale w lutym 1951 roku halny wiał z niewielkimi przerwami aż 11 dni. Najsilniejszy halny natomiast odnotowano w maju 1968 roku, kiedy to w obserwatorium na Kasprowym Wierchu zarejestrowano jego prędkość równą 80 m/s (290 km/h). Był to halny stulecia, który powalił pół miliona drzew. Choć zdarza się często, że halny nie dociera do Zakopanego, wówczas osiągnął tu prędkość 45 m/s i zrywał dachy. Wilgotność natomiast spadła do poziomu 23 % czyli takiego, jaki notuje się na Saharze. 

Jak już pisałam halny to przykład wiatru fenowego, występującego w górach. Rodzi się pytanie, jak on powstaje
Halny powstaje, gdy ruch z południa (Słowacja) ku północy (Polska) wymuszony jest przez różnice ciśnienia atmosferycznego (z Wyżu do Niżu). Dzieje się tak, gdy nad Morzem Północnym wytworzy się głęboki niż, a nad pn-wsch Ukrainą wyż. Powietrze powinno wówczas biec najkrótszą drogą, omijając Tatry, ale ze względu na wirowy ruch Ziemi, wędruje spiralnie zataczając szerokie kręgi. Dociera więc do Karpat, gdzie natrafia na wysoką barierę. Powietrze pod dużym ciśnieniem zaczyna wznosić się po stoku. Gdy w końcu osiągnie grań Tatr, spada na polską stronę z gwałtownością huraganu. 

Po przekroczeniu grzbietu Tatr powietrze, które na stokach dowietrznych (słowackich) utraciło znaczną część wilgoci i oziębiało się tam o 0,6 st C/100 m, spada w dół w kierunku Zakopanego i ogrzewa się jako suche powietrze o 1 st C/100 m. Tak więc powietrze w Kotlinie Zakopiańskiej jest cieplejsze i bardziej suche od tego, które płynęło po stronie słowackiej. 

Porywistemu halnemu towarzyszą dodatkowo skoki temperatury, gwałtowne zmiany ciśnienia oraz suchość powietrza. To wszystko sprawia, że niektórzy odczuwają w tym czasie różne dolegliwości nazywane "chorobą halną", może to być bezsenność, nadpobudliwość, osłabienie i silne bóle głowy a dotyczy to również osób mieszkających daleko poza górami. W samych Tatrach natomiast podczas wiania halnego notuje się więcej wypadków, osłabnięć a nawet zgonów. Dlatego z ulgą żegnamy te gwałtowne podmuchy powietrza, chociaż podobno przyspieszają one nadejście wiosny. 

W Beskidach, Bieszczadach i Sudetach również występują wiatry fenowe, ale jest to zjawisko rzadsze i znacznie słabsze. Spowodowane jest to głównie wysokością gór.

Zapisz się do newslettera!

Zostaw swój email, a będziesz otrzymywać informacje o ciekawych miejscach w Polsce.

Nikomu nie dajemy Twojego maila! Zapisując się do newslettera oświadczasz, że zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymywania maili z naszego portalu i z postanowieniami regulaminu i polityką prywatności
Tutaj możesz założyć pełne konto w naszym portalu, do czego Cię serdecznie zachęcamy!
Jeżeli chcesz wypisać się z newslettera kliknij w ten link

Dowiedz się więcej o miejscach z artykułu

Komentarze

Zostaw swój komentarz

Zobacz najciekawsze wpisy na naszym blogu

Dni Karpia w Dolinie Baryczy

Na początku września 2021 rozpoczęły się tegoroczne Dni Karpia w Dolinie Baryczy. To już kolejna, 16. edycja tego barwnego i smacznego wydarzenia w magicznej Dolinie Karpia, leżącej na pograniczu Dolnego Śląska i Wielkopolski. Słynie z pysznych dań z lokalnych ryb tutaj hodowanych, czystej natury i cudnych krajobrazów. Doświadczysz tego najpełniej podczas licznych i zróżnicowanych wydarzeń Dni Karpia, które odbywają się co weekend, przez 11 jesiennych tygodni, od wrzenia do listopada.

06 wrzesień 2021 12:17

Silesia Race 2021 – jeszcze trwają zapisy!

Kochani, przypominamy, że do końca tygodnia trwają zapisy na super świetną imprezę - Silesia Race w powiecie będzińskim. Impreza odbędzie się 25 września 2021, a organizuje ją mój dobry kolega ze studiów, zapewniam, że będzie się działo. Jesteś ciekawy jak to wygląda? Zobacz zdjęcia z poprzednich imprez!
http://www.silesiarace.pl

13 wrzesień 2021 09:26

Rekordowy lipiec Polskich Szlaków!

Kochani, po ciężkim, covidowym roku 2020, przyszedł rekordowy dla nas rok 2021! W samym tylko lipcu odwiedziło nasz portal ponad 1,3 mln Osób i mieliśmy 3 mln odsłon, były dni, gdzie odwiedziło nas ponad 70 000 Osób, to tak jakby jednego dnia przyszły do nas całe nasze Tarnowskie Góry i jeszcze więcej 🙂
Wow, to dzięki Wam, jesteśmy pod wrażeniem, to dla nas wielka nagroda za pracę, która rodzi się z pasji 
Dzięki wielkie, że jesteście z nami, że czytacie, lubicie i inspirujecie się ! 🙂

02 sierpień 2021 13:05
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 2005 roku przez aktywną rodzinkę złożoną dziś z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami i informacjami praktycznymi.
W sezonie notujemy 80 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy ponad 40 000 polubień, na Instagramie 3 600 obserwujących, a nasz kanał YouTube subskrybowało ponad 1 000 osób.
Jeżeli chcesz nas wesprzeć to możesz zamówić nocleg przez Booking.com - ciebie to nic dodatkowo nie kosztuje, a my dostaniemy drobną prowizję. Dziękujemy!
Copyright 2005-2021