Halny

Komentarze 0
2008-02-12 20:00:00
Halny to suchy, często silny i porywisty wiatr fenowy (górski), który każdego roku wyrządza spore szkody w drzewostanie tatrzańskim, głównie świerkowym, ze wględu na płytkie korzenie. Halny znany jest również z tego, że "pożera" śnieg, który pod wpływem porywów ciepłego i suchego wiatru w dolinach paruje, a wysoko w górach spada w postaci lawin. Halny pojawia się najczęściej zimą oraz późną jesienią i wczesną wiosną. Wieje zwykle około 2 dni, ale w lutym 1951 roku...

Halny to suchy, często silny i porywisty wiatr fenowy (górski), który każdego roku wyrządza spore szkody w drzewostanie tatrzańskim, głównie świerkowym, ze wględu na płytkie korzenie. Halny znany jest również z tego, że "pożera" śnieg, który pod wpływem porywów ciepłego i suchego wiatru w dolinach paruje, a wysoko w górach spada w postaci lawin

Halny pojawia się najczęściej zimą oraz późną jesienią i wczesną wiosną. Wieje zwykle około 2 dni, ale w lutym 1951 roku halny wiał z niewielkimi przerwami aż 11 dni. Najsilniejszy halny natomiast odnotowano w maju 1968 roku, kiedy to w obserwatorium na Kasprowym Wierchu zarejestrowano jego prędkość równą 80 m/s (290 km/h). Był to halny stulecia, który powalił pół miliona drzew. Choć zdarza się często, że halny nie dociera do Zakopanego, wówczas osiągnął tu prędkość 45 m/s i zrywał dachy. Wilgotność natomiast spadła do poziomu 23 % czyli takiego, jaki notuje się na Saharze. 

Jak już pisałam halny to przykład wiatru fenowego, występującego w górach. Rodzi się pytanie, jak on powstaje
Halny powstaje, gdy ruch z południa (Słowacja) ku północy (Polska) wymuszony jest przez różnice ciśnienia atmosferycznego (z Wyżu do Niżu). Dzieje się tak, gdy nad Morzem Północnym wytworzy się głęboki niż, a nad pn-wsch Ukrainą wyż. Powietrze powinno wówczas biec najkrótszą drogą, omijając Tatry, ale ze względu na wirowy ruch Ziemi, wędruje spiralnie zataczając szerokie kręgi. Dociera więc do Karpat, gdzie natrafia na wysoką barierę. Powietrze pod dużym ciśnieniem zaczyna wznosić się po stoku. Gdy w końcu osiągnie grań Tatr, spada na polską stronę z gwałtownością huraganu. 

Po przekroczeniu grzbietu Tatr powietrze, które na stokach dowietrznych (słowackich) utraciło znaczną część wilgoci i oziębiało się tam o 0,6 st C/100 m, spada w dół w kierunku Zakopanego i ogrzewa się jako suche powietrze o 1 st C/100 m. Tak więc powietrze w Kotlinie Zakopiańskiej jest cieplejsze i bardziej suche od tego, które płynęło po stronie słowackiej. 

Porywistemu halnemu towarzyszą dodatkowo skoki temperatury, gwałtowne zmiany ciśnienia oraz suchość powietrza. To wszystko sprawia, że niektórzy odczuwają w tym czasie różne dolegliwości nazywane "chorobą halną", może to być bezsenność, nadpobudliwość, osłabienie i silne bóle głowy a dotyczy to również osób mieszkających daleko poza górami. W samych Tatrach natomiast podczas wiania halnego notuje się więcej wypadków, osłabnięć a nawet zgonów. Dlatego z ulgą żegnamy te gwałtowne podmuchy powietrza, chociaż podobno przyspieszają one nadejście wiosny. 

W Beskidach, Bieszczadach i Sudetach również występują wiatry fenowe, ale jest to zjawisko rzadsze i znacznie słabsze. Spowodowane jest to głównie wysokością gór.

Zapisz się do newslettera!

Zostaw swój email, a będziesz otrzymywać informacje o ciekawych miejscach w Polsce.

Nikomu nie dajemy Twojego maila! Zapisując się do newslettera oświadczasz, że zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymywania maili z naszego portalu i z postanowieniami regulaminu i polityką prywatności
Tutaj możesz założyć pełne konto w naszym portalu, do czego Cię serdecznie zachęcamy!
Jeżeli chcesz wypisać się z newslettera kliknij w ten link

Dowiedz się więcej o miejscach z artykułu

Komentarze

Zostaw swój komentarz

Zobacz najciekawsze wpisy na naszym blogu

Znamy Top Atrakcje 2021!

Kochani, zakończył się tegoroczny plebiscyt Top Atrakcje i znamy już Zwycięzców. Jest ich 8 i już teraz są to niezaprzeczalne hity turystyczne tego lata. Największym zaskoczeniem rankingu jest województwo opolskie, które kryje aż trzech Zwycięzców, poznajcie Top Atrakcje 2021!

21 czerwiec 2021 09:52

Top Atrakcje 2021!

No i zaczęło się! Przygotowania trwały od miesiąca, zaprosiliśmy do współpracy kilka Organizacji Turystycznych i blogerów podróżniczych. Ankieta czekała tylko na Was i na dzisiejszą datę, która rozpoczęła Top Atrakcje 2021. To 10. edycja rankingu i z tej okazji nieco odnowiona formuła - 64 atrakcje, po 8 w 8 kategoriach. I tylko jedno głosowanie. Ankieta będzie aktywna do 20 czerwca 2021, kiedy poznamy Top Atrakcje czyli najlepsze atrakcje w Polsce w tym roku. Każdy może zagłosować tylko 1 raz, bez logowania i bez żadnych opłat!
Głosuj na Top Atrakcje!

21 maj 2021 21:17

Atrakcje dla dzieci - pomysły na Dzień Dziecka i nie tylko!

Dzisiaj Dzień Dziecka i zarazem niemal początek długiego weekendu, a czemu by nie wybrać się po rodzinną przygodę? W okolicy bliższej, a może nawet dalszej? Dzieci uwielbiają rodzinne pikniki i zabawę w parkach rozrywki. Zobacz nasze pomysły, zainspiruj się i zrób dziecku frajdę. Jestem przekonana, że i Tobie się spodoba 🙂

01 czerwiec 2021 13:21
Ostatnie zmiany atrakcji:
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 2005 roku przez aktywną rodzinkę złożoną dziś z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami i informacjami praktycznymi. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy ponad 40 000 polubień, a na Instagramie 3 400 Obserwujących.
Jeżeli chcesz nas wesprzeć to możesz zamówić nocleg przez Booking.com - ciebie to nic dodatkowo nie kosztuje, a my dostaniemy drobną prowizję. Dziękujemy!
Copyright 2005-2021