Szlakiem Gwarków w Tarnowskich Górach

Miasto rodzinne kochać trzeba i szanować 🙂
Parafrazując słowa znanej piosenki zapraszam Was dziś do Tarnowskich Gór, naszego rodzinnego miasta, z którym związani jesteśmy przez całe życie aż do dziś, choć od kilku lat mieszkamy kawałek za miastem. Nie jest nam obca historia miasta, jego górnicza przeszłość ani tym bardziej atrakcje Tarnowskich Gór.

Jak Wrocław ma swoje krasnale, Zielona Góra - bachuski, Gniezno króliki, Kraków za chwilę będzie miał smoki, a Białystok żubry, tak i Tarnowskie Góry mają swych gwarków. Pomysł zacny!

Gwarek na Dworcu
Gwarek na Dworcu

A co to jest Gwarek i skąd się to wzięło?

Gwarkowie to po prostu dawni górnicy, którzy przez wieki w Tarnowskich Górach wydobywali kruszec ze złóż cynku i ołowiu z domieszką srebra. Stąd do dzisiaj do naszego miasta turystów przyciąga Kopalnia Srebra, włączona nawet w poczet znaczących zabytków Unesco.

Miasto Tarnowskie Góry założył książę opolski Jan II Dobry w 1526 roku, co związane było z tym, że słynny dziś w mieście chłop Rybka odkrył na polach cenny kruszec. Szybko, bo już w 1528 roku Tarnowskie Góry otrzymały Ordynek Gorny czyli ustawę górniczą i tak gwarkowie czyli górnicy pracowali w podziemnych chodnikach, a mieszczanie bogacili się. Z czasem sprowadzono tu nawet wielkie maszyny parowe, które pomagały w odwadnianiu chodników.  

Tarnowskie Góry - rynek
Tarnowskie Góry - rynek

Dziś po wielowiekowej eksploatacji górniczej pozostała gęsta sieć podziemnych wyrobisk, ciągnących się pod całym miastem, a w kilku miejscach udostępnionych dla turystów. No i współczesną pamiątką tych zdarzeń jest właśnie postać gwarka, która od kilku już lat pojawia się tu i ówdzie w mieście.

Ilu jest Gwarków w Tarnowskich Górach

Na ten moment 7 (XI 2020), ale za miesiąc o tej porze będzie już ich 8. Każdego roku bowiem w okolicach Barbórki czyli popularnego święta górniczego na Górnym Śląsku, które przypada w dniu Św. Barbary - patronki górników właśnie, 4 grudnia, staje w wybranym miejscu miasta jeden Gwarek. W 2020 roku stanie przy zabytkowym, starym kościele Św. Marcina w Starych Tarnowicach - dzielnicy miasta.

Gwarek na Rynku w Tarnowskich Górach
Gwarek na Rynku w Tarnowskich Górach

Pierwszy Gwarek stanął w 2013 roku na deptaku Tarnowskich Gór - ulicy Krakowskiej, u wylotu ulicy Tylnej. Miejsce świetne, niestety okazało się pechowe, mimo zakazu ruchu samochodowego w tym miejscu, 2 razy już gwarek został poważnie uszkodzony przez samochody, a kilka razy porywano jego lampkę górniczą czyli karbidkę. Niestety, po ostatnim wypadku samochodowym w 2019 roku Gwarek nie wrócił jeszcze na swoje miejsce.

Gwarek na deptaku - zdjęcie z poprzednich lat
Gwarek na deptaku - zdjęcie z poprzednich lat

Lokalizacja tarnogórskich Gwarków

Inne miejsca okazały się bardziej szczęśliwe dla Gwarków, zaś w mojej opinii niektóre są niestety całkowicie chybione. Jako podróżniczka, miłośniczka turystyki w Polsce, widziałabym je przy atrakcjach turystycznych, a szczególnie przy tych pogórniczych. Są one znane w całej Polsce i aż prosiło się, by wyznaczyć Szlak Gwarków prowadzący właśnie od atrakcji do atrakcji. Tym sposobem poznając poszczególnych Gwarków, najlepiej nazwanych swoistymi imionami, których niestety nasi Gwarkowie nie otrzymali, turyści mieliby okazję podziwiać miasto i jego perełki. Taki Szlak Gwarków powstał np. niedawno w jurajskim Olkuszu, który ma bardzo podobną historię do naszego miasta.

Gwarek na rondzie przy ul. Opolskiej
Gwarek na rondzie przy ul. Opolskiej

Stało się inaczej, przemierzyliśmy kilka dni temu szlak Gwarków w Tarnowskich Górach i stanęli oni w dużej mierze w miejscach mało dostępnych lub niezbyt uczęszczanych i nie stanowią tym samym fajnych, nowoczesnych rzeźb, które pojawiają się na wielu fotografiach turystów i mieszkańców, również jako selfie. Szkoda, z pewnością przyniosło by to miastu sporo popularności. Może kolejni Gwarkowie w przyszłych latach ustawieni będą w bardziej przystępnych miejscach i "zbliżą" się do turystów 🙂

Gwarek na rondzie na Kaczyńcu
Gwarek na rondzie na Kaczyńcu

Gdzie dokładnie stoją Gwarkowie?

  1. Deptak w Tarnowskich Górach, zbieg ulicy Krakowskiej i Tylnej, obecnie Gwarka nie ma w tej lokalizacji po wypadku samochodowym
  2. Dworzec autobusowy w Tarnowskich Górach, ulica Pokoju
  3. Rynek w Tarnowskich Górach, przy podcieniach u wylotu ulicy Przesmyk
  4. Rondo w Tarnowskich Górach, u zbiegu ulic: Opolska, Cebuli i Królika
  5. Rondo w Tarnowskich Górach, u zbiegu ulic: Nałkowskiej, Kaczyniec i Św. Jacka
  6. Bobrowniki Śląskie, dzielnica Tarnowskich Gór, na skwerku przy ul. Głównej
  7. Repty Śląskie, dzielnica Tarnowskich Góra, przy Źródełku Młodości przy ul. Jana Waliski
  8. Stare Tarnowice, dzielnica Tarnowskich Góry, przy zabytkowym, starym kościółku Św. Marcina, przy ul. Niedziałkowskiego (Gwarek stanie tu w grudniu 2020)

Gwarkowie tarnogórscy na mapie:

Gwarek w Reptach Śląskich
Gwarek w Reptach Śląskich
Gwarek w Bobrownikach Śląskich
Gwarek w Bobrownikach Śląskich

Artyści tworzący Gwarków w Tarnowskich Górach

Na ten moment tarnogórskie rzeźby gwarków to dzieła trzech artystów. Jednym z nich jest Alojzy Niedbała - artysta z Bobrownik Śląskich, który żył w latach 1905-1987. Czterech Gwarków spośród ośmiu zostało odwzorowanych na podstawie rzeźb Niedbały. To te rzeźby gwarków przypominające nieco krasnale, stojące na dwóch tarnogórskich rondach, w Bobrownikach Śląskich i Reptach Śląskich.

Gwarek w Bobrownikach Śląskich
Gwarek w Bobrownikach Śląskich

Najnowsza rzeźba, która stanie wkrótce w Starych Tarnowicach, jest dziełem miejscowego artysty Jerzego Liska, to zgodnie z jego życzeniem wybrano miejsce jej lokalizacji.

Pierwsze trzy figury natomiast wykonał artysta Norbert Jastalski z Zabrza (obecnie z Iłży). To wg mnie najbardziej udane projekty i najlepsze lokalizacje. Gwarkowie wg Jastalskiego to realne postaci, przedstawiające strudzonych górników.

Gwarek na Dworcu
Gwarek na Dworcu

Mam nadzieję, że tradycja stawiania Gwarków w Tarnowskich Górach będzie kontynuowana i rozsławi miasto w Polsce 🙂 Chętnie zobaczę kolejne rzeźby, najlepiej przy atrakcjach miasta, ku większej ich popularyzacji i spójności turystycznej i górniczej identyfikacji Tarnowskich Gór.

Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Gwarek na Rynku
Gwarek na Rynku
Gwarek na Rynku
Gwarek na Rynku
Gwarek na Rynku w Tarnowskich Górach
Gwarek na Rynku w Tarnowskich Górach
Gwarek na rondzie przy ul. Opolskiej
Gwarek na rondzie na Kaczyńcu
Gwarek w Reptach Śląskich
Źródełko Młodości w Reptach Śląskich
Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Tarnowskie Góry- rynek
Zapisz się do newslettera!

Zostaw swój email, a będziesz otrzymywać informacje o ciekawych miejscach w Polsce.

Nikomu nie dajemy Twojego maila! Zapisując się do newslettera oświadczasz, że zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych w celu otrzymywania maili z naszego portalu i z postanowieniami regulaminu i polityką prywatności
Tutaj możesz założyć pełne konto w naszym portalu, do czego Cię serdecznie zachęcamy!
Jeżeli chcesz wypisać się z newslettera kliknij w ten link

Komentarze

Zostaw swój komentarz

MaciejW
25 listopad 2020 13:49

[cytuj autor='Maciej A'] Nie wiem jak teraz, ale Barbórkę świętowano też na Politechnice w Wałbrzychu.Fajny pomysł z tymi Gwarkami, dodatkowa atrakcja. [/cytuj]

No Wałbrzych miał sporo kopalni u siebie do lat 90, potem niestety zasłynął już z bieda szybów....

Maciej A
25 listopad 2020 10:26

Nie wiem jak teraz, ale Barbórkę świętowano też na Politechnice w Wałbrzychu.

Fajny pomysł z tymi Gwarkami, dodatkowa atrakcja.

Anna Piernikarczyk
24 listopad 2020 09:05

[cytuj autor='MaciejW'] U nas też się Barburkę hucznie obchodzi, w końcu na Dolnym Śląsku funkcjonuje KGHM 🙂 [/cytuj]

A to nie wiedziałam 🙂 To miłej Barbórki wkrótce

 

Anna Piernikarczyk
24 listopad 2020 09:04

[cytuj autor='tomtur'] Pomysł absolutnie super. Wiele miast a może i wsi powinno mieć tego typu charakterystyczne postaci ulokowane w ważnych miejscach. My mamy Szlak Łodzi Bajkowej pokazujący bohaterów dobranocek powstałych w Semaforze. Na Pietrynie Miś Uszatek, przy Muzeum Kinematografii koty Filemon i Bonifacy, przy Palmiarni wróbel Ćwirek, przy wejściu do ZOO dwa leśne ludki Maurycy i Hawranek. W sumie 10 małych rzeźb.  [/cytuj]

O tak, chodziliśmy tym szlakiem kilka lat temu, dzieci były zachwycone, Uszatka to łatwo znaleźć na Piotrkowskiej, ale właśnie i Ćwirka i Filemona i Maurycego też spotkaliśmy 🙂

MaciejW
24 listopad 2020 07:46

[cytuj autor='Anna Piernikarczyk'] Oczywiście, że tak, w Kopalniach w Wieliczce i Bochni czci się św. Barbarę, ale dla mnie górnictwo to Górny Śląsk i wiem, że tu się Barbórkę hucznie obchodzi 🙂 Do dzisiaj 🙂Edytowano: 2020-11-23 19:58:28 [/cytuj]

U nas też się Barburkę hucznie obchodzi, w końcu na Dolnym Śląsku funkcjonuje KGHM 🙂

tomtur
23 listopad 2020 21:07

Pomysł absolutnie super. Wiele miast a może i wsi powinno mieć tego typu charakterystyczne postaci ulokowane w ważnych miejscach. My mamy Szlak Łodzi Bajkowej pokazujący bohaterów dobranocek powstałych w Semaforze. Na Pietrynie Miś Uszatek, przy Muzeum Kinematografii koty Filemon i Bonifacy, przy Palmiarni wróbel Ćwirek, przy wejściu do ZOO dwa leśne ludki Maurycy i Hawranek. W sumie 10 małych rzeźb. 

Anna Piernikarczyk
23 listopad 2020 19:57

[cytuj autor='MaciejW'] Fajne lub fajni 🙂Czy Barburka to tylko święto Górnego Śląska ??Nie jest to tak, że to święto wszystkich górników?? [/cytuj]

Oczywiście, że tak, w Kopalniach w Wieliczce i Bochni czci się św. Barbarę, ale dla mnie górnictwo to Górny Śląsk i wiem, że tu się Barbórkę hucznie obchodzi 🙂 Do dzisiaj 🙂

Edytowano: 2020-11-23 19:58:28

MaciejW
23 listopad 2020 14:49

Fajne lub fajni 🙂

Czy Barburka to tylko święto Górnego Śląska ??

Nie jest to tak, że to święto wszystkich górników??

Anna Piernikarczyk
23 listopad 2020 14:01

[cytuj autor='Joanna'] Fajny pomysł. Rzeczywiście może to być ciekawe urozmaicenie zwiedzania. [/cytuj]

Jak najbardziej, sprawdzone już w innych miastach, angażujące dzieci 🙂

Joanna
23 listopad 2020 13:50

Fajny pomysł. Rzeczywiście może to być ciekawe urozmaicenie zwiedzania.

Wycieczka na mapie

Odkrywaj dalsze nasze podróże
Znajdziesz nas na:
PolskieSzlaki.pl - polskie atrakcje - popularny portal turystyczny tworzony od 2005 roku przez aktywną rodzinkę złożoną dziś z mamy, taty i trzech córek. Sercem Polskich Szlaków jest blog z ciekawymi wpisami i fotorelacjami z wypraw oraz opisy atrakcji turystycznych w Polsce z pięknymi zdjęciami i informacjami praktycznymi. W sezonie notujemy 50 tys. Użytkowników na dzień, poza sezonem około 10 tys. Na profilu facebookowym mamy ponad 40 000 polubień, a na Instagramie 3 200 Obserwujących.
Copyright 2005-2021